Chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi có cần xuất hóa đơn VAT

I. Tình huống

Mới đây, Luật Nghiệp Thành (NT Law) tiếp nhận thắc mắc từ một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics liên quan đến nghĩa vụ xuất hóa đơn GTGT khi chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi. Cụ thể, doanh nghiệp mua chứng chỉ tiền gửi của một ngân hàng thương mại với giá 100 triệu đồng, có ngày đáo hạn là 12/03/2028, nhằm hưởng lãi. Khi cần vốn, doanh nghiệp chuyển nhượng lại chứng chỉ trước hạn cho một công ty khác theo hợp đồng, với sự xác nhận của ngân hàng về việc chuyển quyền sở hữu.

Để hoàn tất giao dịch, ngân hàng hướng dẫn doanh nghiệp xuất hóa đơn GTGT với thuế suất không chịu thuế (KCT). Tuy nhiên, doanh nghiệp băn khoăn: “Giao dịch này có thật sự bắt buộc phải xuất hóa đơn không?”

II. Phân tích bản chất của giao dịch

1. Chứng chỉ tiền gửi là khoản nợ của ngân hàng, không phải hàng hóa, dịch vụ do doanh nghiệp kinh doanh

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, chứng chỉ tiền gửi là một hình thức tiền gửi dưới dạng giấy tờ có giá, đồng thời là bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ của ngân hàng phát hành đối với người mua.[1] Nói cách khác, người sở hữu chứng chỉ là bên có quyền nhận lại tiền gốc và lãi, còn ngân hàng có nghĩa vụ thanh toán theo cam kết.

Trong tình huống này, doanh nghiệp logistics không kinh doanh chứng chỉ tiền gửi. Việc mua rồi chuyển nhượng lại chứng chỉ nhằm tận dụng nguồn tiền nhàn rỗi để hưởng lãi và thu hồi vốn khi cần thiết. Do đó, khoản tiền doanh nghiệp nhận được là khoản thu từ hoạt động tài chính, không phải doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

2. Chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi là bán nợ, không chịu thuế GTGT

Theo quy định hướng dẫn Luật Thuế GTGT, bán nợ, bao gồm bán khoản phải trả, bán khoản phải thu và bán chứng chỉ tiền gửi, thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.[2] Quy định này xác định rõ việc bán chứng chỉ tiền gửi là một dạng bán nợ.

Xem thêm bài viết Giảm trừ gia cảnh đối với cháu nội, cháu ngoại

3. Bán nợ và phát hành chứng chỉ tiền gửi đều không phải sử dụng hóa đơn điện tử

Từ ngày 01/7/2026, Chính phủ quy định người bán phải lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trừ các trường hợp pháp luật quy định không phải sử dụng hóa đơn. Trong đó, hoạt động phát hành chứng chỉ tiền gửi và bán nợ thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử. [3]

Vì vậy, đối với giao dịch chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi trong tình huống trên, doanh nghiệp không bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử.

III. Lời khuyên từ NT Law

– Doanh nghiệp không phải xuất hóa đơn điện tử đối với giao dịch chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi. Thay vào đó, doanh nghiệp cần lưu giữ hợp đồng chuyển nhượng, xác nhận chuyển quyền sở hữu của ngân hàng và chứng từ thanh toán để chứng minh giao dịch.

– Doanh nghiệp nên cân nhắc kỹ trước khi xuất hóa đơn vì việc xuất hóa đơn không phù hợp với bản chất giao dịch có thể gây vướng mắc khi kê khai thuế và phân bổ thuế GTGT đầu vào dùng chung.

– Nếu bên mua yêu cầu hóa đơn, doanh nghiệp nên giải thích căn cứ pháp lý và thống nhất phương án chứng từ thay thế phù hợp với quy định.

– Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ, bao gồm hợp đồng chuyển nhượng, chứng từ thanh toán, xác nhận của ngân hàng và tài liệu trao đổi giữa các bên để phục vụ việc giải trình khi cần thiết.

Xem thêm:

Xem thêm bài viết Thông báo tài khoản ngân hàng đến cơ quan thuế

Trên đây là nội dung tư vấn về “Chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi có cần xuất hóa đơn VAT”