Doanh nghiệp thuê thiết kế logo ai giữ bản quyền tác giả?

Trong thực tiễn tư vấn, NT Law nhận thấy nhiều doanh nghiệp thuê đơn vị thiết kế hoặc cá nhân bên ngoài sáng tạo logo, nhân vật mascot, bao bì sản phẩm để phục vụ hoạt động kinh doanh, sau đó tiến hành đăng ký quyền tác giả. Tuy nhiên, khi kê khai thông tin tác giả trong hồ sơ đăng ký, một vấn đề thường phát sinh là doanh nghiệp, dù là bên đặt hàng và chi trả chi phí thiết kế, nhưng giám đốc lại không muốn ghi tên người trực tiếp thực hiện thiết kế là tác giả vì lo ngại ảnh hưởng đến quyền sở hữu của công ty.

Vậy, doanh nghiệp có thể kê khai giám đốc là tác giả thay cho người trực tiếp thiết kế hay không? Làm thế nào để doanh nghiệp vừa bảo đảm quyền khai thác thương mại đối với sản phẩm thiết kế, vừa thực hiện thủ tục đăng ký quyền tác giả đúng quy định pháp luật?

NT Law hiểu rằng nỗi lo này là dễ hiểu, song về mặt pháp lý hai việc không tranh chấp nhau, bởi pháp luật phân biệt rõ tác giả (người trực tiếp sáng tạo) và chủ sở hữu quyền tác giả (người nắm quyền khai thác tác phẩm)[1]. Doanh nghiệp vẫn là chủ sở hữu theo hợp đồng thuê, còn người được thuê được ghi nhận là tác giả.

1. Thuê người vẽ logo, doanh nghiệp có được giữ quyền tác giả?

Theo quy định pháp luật, tổ chức, cá nhân giao kết hợp đồng với tác giả để sáng tạo tác phẩm có thể là chủ sở hữu các quyền tài sản và quyền công bố tác phẩm theo quy định, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Đây đều là những quyền quan trọng mà doanh nghiệp cần để khai thác tác phẩm phục vụ hoạt động thương mại.[2]

Doanh nghiệp giữ các quyền này trong suốt thời hạn bảo hộ, tùy loại hình tác phẩm chẳng hạn 75 năm kể từ khi công bố lần đầu với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng hoặc suốt đời tác giả cộng 50 năm sau khi tác giả chết với các loại hình còn lại.[3]

Pháp luật không trao cho doanh nghiệp các quyền nhân thân gắn liền với tác giả như quyền được đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm, được nêu tên khi tác phẩm được công bố, sử dụng và quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm. Đây là những quyền thuộc về tác giả, không được chuyển nhượng và được bảo hộ vô thời hạn theo quy định pháp luật.[4]

Xem thêm bài viết Góp vốn bằng quyền sử dụng đất có phải đóng thuế?

Vì vậy, ngay cả với tác phẩm thuê sáng tạo, tên tác giả vẫn được nêu, còn quyền khai thác vẫn thuộc doanh nghiệp. Hai nhóm quyền này là song song, không tranh chấp nhau.

2. Khi đăng ký, doanh nghiệp có cần kê khai tên người được thuê để vẽ logo?

Đăng ký quyền tác giả là để cơ quan nhà nước ghi nhận thông tin về tác giả, tác phẩm và chủ sở hữu, mà tác giả theo luật là người trực tiếp sáng tạo nên doanh nghiệp không thể đứng ở vị trí này thay cho người vẽ.[5]

Hồ sơ gồm tờ khai có đầy đủ thông tin về tác giả, chủ sở hữu và tài liệu chứng minh quyền sở hữu, với tác phẩm thuê sáng tạo thì đó chính là hợp đồng, thông tin về tác giả là một mắt xích chứng minh doanh nghiệp được hưởng quyền từ đâu.[6]

3. Vì sao không nên che giấu thông tin tác giả khi đăng ký bản quyền?

Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả giúp doanh nghiệp có lợi thế về chứng cứ khi xảy ra tranh chấp, bởi theo quy định pháp luật, doanh nghiệp không phải chứng minh quyền của mình, trừ trường hợp có chứng cứ ngược lại.[7] Nhưng giấy chỉ ghi nhận quyền đã phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo và có thể bị hủy hiệu lực nếu người được cấp không phải chủ sở hữu hoặc khai không chính xác, không trung thực.[8]

Khi đó, doanh nghiệp phải mất rất nhiều thời gian chứng minh lại chuỗi quyền, và có thể đối diện yêu cầu được nêu tên của người trực tiếp sáng tạo.

Vì thế, doanh nghiệp hoàn toàn có thể bảo vệ quyền khai thác thương mại đối với tác phẩm được thuê sáng tạo, đồng thời nên ghi nhận đúng người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm. Để bảo vệ quyền lợi của mình, doanh nghiệp nên chú trọng xây dựng hợp đồng rõ ràng, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và bảo đảm thông tin kê khai trung thực, nhất quán. Việc kê khai đúng bản chất quan hệ giữa các bên không làm mất đi quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, mà còn góp phần hạn chế những rủi ro pháp lý có thể phát sinh về sau.

Xem thêm bài viết Cấp đổi mã số nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan

Xem thêm:

– Đăng ký quyền tác giả cho logo: Giải pháp bảo hộ sớm trong quá trình xây dựng thương hiệu

– Kê khai hàng hóa không đúng giá

Trên đây là nội dung tư vấn về “Doanh nghiệp thuê thiết kế, ai giữ quyền tác giả?”

Nếu các bạn thấy bài viết hữu ích thì Bạn cùng chúng tôi lan tỏa tri thức cho Cộng đồng bằng cách nhấn “Chia sẻ” bài viết này.