Lãi tiền gửi tại ngân hàng được miễn thuế thu nhập cá nhân
Lãi tiền gửi tại ngân hàng được miễn thuế thu nhập cá nhân
Khi bạn có một khoản tiền lớn và đứng giữa hai lựa chọn cho ngân hàng vay (là hình thức gửi tiền) hoặc cho cá nhân, tổ chức khác vay thì bạn đều nhận được một khoản lãi từ việc cho vay này. Thế nhưng, khi tính thuế thu nhập cá nhân, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng lại được miễn thuế[1].
Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Vì sao cùng là tiền lãi nhưng lãi gửi ngân hàng được miễn thuế, còn nhiều khoản lãi khác vẫn phải nộp thuế? Để hiểu đúng quy định này, cần nhìn vào bản chất của tiền gửi ngân hàng và mục tiêu mà Nhà nước muốn đạt được khi ban hành chính sách miễn thuế.
Vì sao lãi tiền gửi ngân hàng được miễn thuế?
Ngân hàng là một loại hình tổ chức tín dụng được thành lập để thực hiện hoạt động ngân hàng[2], trong đó chức năng cốt lõi là nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và sử dụng nguồn vốn này để cấp tín dụng. Ngoài ngân hàng, hệ thống tổ chức tín dụng còn bao gồm tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân[3]. Điểm khác biệt của các chủ thể này là hoạt động theo cơ chế đặc thù của Luật Các tổ chức tín dụng và chịu sự quản lý, giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước. Chính vai trò đặc biệt này là cơ sở để Nhà nước xây dựng những chính sách riêng, trong đó có chính sách miễn thuế đối với lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng.
Sự khác biệt trong chính sách thuế xuất phát từ chính vai trò của chủ thể nhận vốn và mục đích sử dụng nguồn vốn.
Đối với cá nhân hoặc tổ chức không phải là tổ chức tín dụng, khoản tiền vay chủ yếu được sử dụng để phục vụ nhu cầu của chính bên vay, như đầu tư sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng hoặc mở rộng hoạt động. Quan hệ này chỉ làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các bên trong hợp đồng vay và lợi ích kinh tế tạo ra chủ yếu giới hạn trong phạm vi của quan hệ đó.
Trong khi đó, tổ chức tín dụng được pháp luật trao chức năng đặc thù là nhận tiền gửi từ tổ chức, cá nhân để cấp tín dụng và cung ứng vốn trở lại nền kinh tế. Vì vậy, khoản tiền mà người dân gửi vào tổ chức tín dụng không chỉ tạo ra thu nhập cho người gửi mà còn trở thành nguồn vốn để tài trợ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng của nhiều chủ thể khác. Nói cách khác, tổ chức tín dụng đóng vai trò là trung gian tài chính, thực hiện chức năng huy động và phân bổ nguồn vốn trong toàn bộ nền kinh tế – chức năng mà cá nhân hoặc tổ chức thông thường không được phép thực hiện.
Vì sao Nhà nước khuyến khích gửi tiền vào ngân hàng?
Có thể thấy, nếu bạn cho một doanh nghiệp hay cá nhân vay 1 tỷ chưa chắc họ dùng vào mục đích kinh doanh hoặc mục đích hợp pháp khác nhằm tạo ra giá trị cho xã hội, mà có thể dùng vào mục đích không hợp pháp và khó kiểm soát, rủi ro mất vốn dẫn đến tranh chấp mang lại hệ lụy cho xã hội nên Nhà nước cần áp thuế để quản lý chặt chẽ hơn, không khuyến khích hình thức cho vay này và tránh các sự việc đáng tiếc xảy ra.
Nhưng nếu bạn gửi 1 tỷ đồng vào ngân hàng, khoản tiền này sẽ được ngân hàng huy động để cấp tín dụng cho nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân có nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu dùng. Quan trọng hơn, hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng được thực hiện theo các điều kiện, quy trình thẩm định và cơ chế giám sát chặt chẽ của pháp luật, góp phần bảo đảm dòng vốn được sử dụng đúng mục đích và hạn chế rủi ro cho hệ thống tài chính. Chính khả năng huy động, phân bổ và kiểm soát dòng vốn này tạo ra lợi ích cho toàn bộ nền kinh tế, là lý do Nhà nước lựa chọn miễn thuế đối với lãi tiền gửi tại ngân hàng.
Ý nghĩa của chính sách miễn thuế
Việc miễn thuế đối với lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng không phải là một sự ưu ái dành cho hoạt động gửi tiền, mà là chính sách nhằm khuyến khích người dân đưa nguồn vốn nhàn rỗi vào hệ thống tổ chức tín dụng, qua đó tăng khả năng huy động vốn, bảo đảm dòng chảy tín dụng và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Trên đây là nội dung tư vấn về “Lãi tiền gửi tại ngân hàng được miễn thuế thu nhập cá nhân”.
Nếu các bạn thấy bài viết hữu ích thì Bạn cùng chúng tôi lan tỏa tri thức cho Cộng đồng bằng cách nhấn “Chia sẻ” bài viết này.
Luật Nghiệp Thành cảm ơn các bạn đã xem và mong nhận được phản hồi, góp ý bổ sung.
Biên soạn: Mai Sĩ Hoàng
Người hướng dẫn: Luật sư Thuận
[1] Điều 4.6 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.
[2] Điều 4.17 Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
[3] Điều 4.38 Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
Views: 0
