Lao động nữ trong ngày “Đèn đỏ” được hưởng gì?

Lao động nữ trong ngày “Đèn đỏ” được hưởng gì?

35

Lao động nữ trong ngày “Đèn đỏ” được hưởng gì?

 

Cơ thể phụ nữ thật đáng kinh ngạc, bởi không giống như đàn ông cường tráng khỏe mạnh, phụ nữ phải trải qua chu kỳ tăng trưởng mỗi tháng, phát triển và đổi mới. Bên trong bạn, một quá trình kỳ diệu xảy ra nhiều lần, để chuẩn bị cho đến khi bạn sẵn sàng có một em bé của mình. Đó gọi là chu kỳ kinh nguyệt, đó chính là thứ riêng biệt mà chỉ có phụ nữ mới có và điều đó mang đến cho họ một khả năng tuyệt vời nhất trái đất này, là khả năng mang thai – sinh sản mà cánh mày râu muốn cũng không được.

Tuy nhiên, mỗi khi đến “chu kỳ” tâm sinh lý của chị em thường thay đổi một cách thất thường, có người nội tiết tố thay đổi làm nổi mụn, nhọt, đau nhức cơ thể, có người tâm trạng trở nên nóng giận thất thường và dù như thế nào thì trong giai đoạn kinh nguyệt cũng mang đến cho phụ nữ sự mệt mỏi, nặng nề. Để bảo vệ sức khỏe cho lao động nữ trong giai đoạn nhạy cảm trên, hiện nay, không chỉ có ở Việt Nam mà các nước trên thế giới cũng đang áp dụng những 1uy định như trên. Điển hình như Italy đang cho phép phụ nữ nghỉ phép 3 ngày trong một tháng mỗi khi đến kỳ kinh nguyệt. Tại Việt Nam pháp luật đã quy định một số điều luật về chăm sóc sức khỏe đối với lao động nữ và đặc biệt đáng chú ý là trong Nghị định mới ban hành Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật Lao động 2019 pháp luật đưa ra vấn đề trả thêm tiền lương theo công việc mà người lao động đã làm trong thời gian lao động nữ có “đèn đỏ” mà trước đây chưa từng để cập đến.

Trong bài viết này, Luật Nghiệp Thành sẽ cung cấp bạn đọc một số thông tin hữu ích sau:

  1. Quy định của pháp luật:

Thứ nhất, thời gian nghỉ trong “ngày đèn đỏ”.

Cụ thể, việc nghỉ trong thời gian hành kinh của lao động nữ trong thời gian hành kinh được quy định như sau[1]:

–  Lao động nữ trong thời gian hành kinh có quyền được nghỉ mỗi ngày 30 phút tính vào thời giờ làm việc và vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động.

– Số ngày có thời gian nghỉ trong thời gian hành kinh do hai bên thỏa thuận phù hợp với điều kiện thực tế tại nơi làm việc và nhu cầu của lao động nữ nhưng tối thiểu là 03 ngày làm việc trong một tháng.

– Thời điểm nghỉ cụ thể của từng tháng do người lao động thông báo với người sử dụng lao động.

Bên cạnh đó, trường hợp lao động nữ có yêu cầu nghỉ linh hoạt hơn so với quy định trên thì hai bên thỏa thuận để được bố trí nghỉ phù hợp với điều kiện thực tế tại nơi làm việc và nhu cầu của lao động nữ.

Xử lý vi phạm[2]: Theo quy định, thì đối với hành vi không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong thời gian hành kinh bên vi phạm sẽ bị xử phạt ở mức cảnh cáo hoặc phạt tiền, mức phạt tiền tối đa là 1.000.000 đồng.

Lưu ý: Đối với hành vi vi phạm của tổ chức theo quy định sẽ bị xử phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân[3].

Document

Thứ hai, hưởng chế độ nếu gặp tại nạn.

Lao động nữ được hưởng chế độ tai nạn lao động trong thời gian nghỉ làm vệ sinh kinh nguyệt tại nơi làm việc nếu bị tai nạn. Đây được xem là tai nạn lao động và thuộc điều kiện được hưởng chế độ tai nạn lao động. Theo đó, pháp luật quy định cụ thể như sau[4]:

Người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được hưởng chế độ tai nạn lao động khi có đủ các điều kiện sau đây:

1. Bị tai nạn thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Tại nơi làm việc và trong giờ làm việc, kể cả khi đang thực hiện các nhu cầu sinh hoạt cần thiết tại nơi làm việc hoặc trong giờ làm việc mà Bộ luật lao động và nội quy của cơ sở sản xuất, kinh doanh cho phép, bao gồm nghỉ giải lao, ăn giữa ca, ăn bồi dưỡng hiện vật, làm vệ sinh kinh nguyệt, tắm rửa, cho con bú, đi vệ sinh;

Thứ ba, từ 1-2-2021, lao động nữ đi làm ngày ‘đèn đỏ’ được nhận thêm lương.

Đây là nội dung mới khá nổi bật trong Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật Lao động 2019. Theo quy định thì từ ngày 01-02-2021, lao động nữ không có nhu cầu nghỉ ngày “đèn đỏ” và được người sử dụng lao động đồng ý để người lao động làm việc thì ngoài tiền lương hiện hưởng, còn được trả thêm tiền lương theo công việc mà người lao động đã làm.

Bên cạnh đó, trong trường hợp lao động nữ không có nhu cầu nghỉ và được người sử dụng lao động đồng ý để người lao động làm việc thì ngoài tiền lương được hưởng theo theo hợp đồng lao động, người lao động được trả thêm tiền lương theo công việc mà người lao động đã làm trong thời gian được nghỉ và thời gian làm việc này không tính vào thời giờ làm thêm của người lao động.[5]

Có thể được hiểu là, lao động nữ làm trọn ngày đèn đỏ (không nghỉ 30 phút tính vào giờ làm việc mỗi ngày, tối thiểu 03 ngày/tháng) thì ngoài việc được hưởng nguyên lương ngày đó sẽ được nhận thêm tiền lương theo công việc mà người lao động đã làm trong thời gian được nghỉ với điều kiện là:

–  Lao động nữ chủ động không nghỉ.

– Người sử dụng lao động đồng ý để người lao động làm.

Như vậy, nếu người lao động muốn làm trọn ngày nhưng người sử dụng lao động không đồng ý thì người sử dụng lao động không có nghĩa vụ phải trả thêm tiền lương cho người lao động.

  1. Thực trạng áp dụng quy định:

Khi nhắc đến vấn đề chu kỳ kinh nguyệt hằng tháng ở phụ nữ được đánh giá là một vấn đề khá nhạy cảm, xấu hổ. Tuy nhiên không chỉ có Việt Nam mà một số nước trên thế giới cũng đưa vấn đề nào vào pháp luật để điều chỉnh. Điển hình như, năm 1947 Nhật Bản giới thiệu chính sách “nghỉ kỳ nguyệt san” để giải quyết những mối lo ngại về quyền lao động, Hàn Quốc, Trung Quốc và Ấn Độ mặc dù không ghi rõ nhưng đã mở rộng các trường hợp được xin nghỉ phép của phụ nữ. Mặc dù đã có quy định cụ thể nhưng thực tế để luật hóa chúng vào đời sống thì còn gặp khá nhiều vướng mắc, khó khăn vì vấn đề này đối với phụ nữ được xem là khá tế nhị.

Tại Việt Nam, ta thấy việc áp dụng các quy định liên quan đến ngày “đèn đỏ” của lao động nữ còn hàm chứa nhiều trở ngại, khó khăn như:

– Về nghỉ 30 phút/ngày trong thời gian chu kỳ kinh nguyệt:

Quy định này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ lao động nữ trong giai đoạn nhạy cảm này. Nhưng có nhiều vấn đề cần phải giải quyết liên quan như hầu như đa phần lao động nữ làm việc rất ít sử dụng quyền lợi này vì lý do ngại và tế nhị nên họ vẫn làm việc bình thường. Đặc biệt đối với lao động nữ làm việc trực tiếp trong dây chuyền sản xuất thì việc nghỉ 30 phút sẽ khó khăn.

Bên cạnh đó, ta thấy chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ mỗi người tùy vào cơ địa sẽ khác nhau nên để việc thực hiện quy định thời gian nghỉ ngơi này vào thực tế cho từng đối tượng sẽ gây khó khăn cho việc quản lý của các doanh nghiệp có số người lao động cao.

Thường thì để thực tế hóa pháp luật quy định lao động nữ sẽ thỏa thuận với người sử dụng lao động bằng cách tính chung một tháng có ít nhất 03 ngày cộng dồn để được nghỉ hoặc quy đổi thành tiền nếu không sử dụng giờ nghỉ này. Trong trường hợp này thì việc chăm sóc sức khỏe cho lao động nữ trong thời gian hành kinh không đi vào thực chất, mà trở thành tiền tệ hóa là đây được xem điều hạn chế của Bộ Luật.

– Về quy định tiền lương được hưởng trong thời gian nghỉ do chu kỳ kinh nguyệt:

Theo quy định của Luật như đã nêu trên ta thấy, lao động nữ vẫn được hưởng mức tiền lương khi nghỉ vì lý do tới ngày “đèn đỏ”. Tuy nhiên, pháp pháp luật chưa nêu rõ mức tiền được hưởng này là loại tiền lương gì. Cụ thể, pháp luật chia ra nhiều loại tiền lương như (tiền lương làm thêm giờ; Tiền lương làm việc vào ban đêm; Tiền lương ngừng việc,…). Như vậy, khi đưa ra chính sách về hưởng tiền lương trong thời gian nghỉ do chu kỳ kinh nguyệt pháp luật nên quy định một cách cụ thể hơn hoặc liên đoàn lao động, người sử dụng lao động và người lao động nên đưa ra các quy tắc rõ ràng về việc xác định loại tiền lương mà lao động nữ hưởng là gì và tính như thế nào.

– Về độ tuổi hưởng chế độ:

Như chúng ta đã biết không phải giai đoạn nào phụ nữ cũng có ngày đèn đỏ mà đến độ tuổi nhất định chu kỳ sinh lý này sẽ kết thúc – giai đoạn này được gọi là Mãn kinh mà trước đó là tiền mãn kinh, thưởng xảy ra ở độ tuổi trung niên, cao tuổi ở phụ nữ.

Theo số liệu thu thập được thì giai đoạn tiền mãn kinh ở phụ nữ bắt đầu khá sớm, khi xuất hiện các triệu chứng đầu tiên của rối loạn quanh mãn kinh, thường vào khoảng 40 tuổi và kết thúc bởi chu kỳ kinh sinh lý cuối cùng [6] và giai đoạn này mãn kinh diễn ra khá sớm trước khi lao động nữ nghỉ hưu.

Pháp luật hầu như chưa có quy định về việc xác định độ tuổi nào thì phụ nữ được hưởng chế độ chu kỳ kinh nguyệt và do đặc thù chu kỳ của từng người như nêu trên. Để các doanh nghiệp, có thể quản lý chặc chẽ, hiểu quả và một phần tiết kiệm chi phí thì người sử dụng lao động và người lao động cần thống nhất độ tuổi nào là hợp lý để hưởng chế độ trên vì NSDLĐ khó thể xác định chính xác thời gian mãn kinh của từng NLĐ nữ.

Trên đây là tư vấn của Luật Nghiệp Thành về “Lao động nữ trong ngày “Đèn đỏ” được hưởng gì?

Nếu các bạn thấy bài viết hữu ích thì Bạn cùng chúng tôi lan tỏa tri thức cho Cộng đồng bằng cách nhấn “Chia sẻ” bài viết này.

Luật Nghiệp Thành cảm ơn các bạn đã xem, chia sẻ và mong nhận được phản hồi, góp ý bổ sung.

 

Biên tập: Lê Thị Tú Anh.

Luật sư hướng dẫn: Luật sư Thuận.

 

 

[1] Điều 80.3.a Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

[2] Điều 27.1.b Nghị định 28/2020/NĐ-CP.

[3] Điều 5.3 Nghị định 28/2020/NĐ-CP.

[4] Điều 45.1.a Điều 45 Luật an toàn, vệ sinh lao động 2015.

[5] Điều 80.3.c Nghị định 145/2020/NĐ-CP và Điều 7 Nghị định 85/2015/NĐ-CP

[6] Phạm Văn Lình, Cao Ngọc Thành (2007), “Một số vấn đề sức khỏe trong thời kỳ mãn kinh. Sinh lý phụ khoa”, Sản Phụ Khoa, Sách dùng đào tạo Bác sĩ đa khoa, NXB Y học Hà Nội, tr.686 – 706, tr. 18 – 26.

Document
Hãy để đội ngũ chuyên gia tư vấn cho bạn!
Danh mục: Lao động
Tags: tag

Tác giả

Viết bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không bị người khác biết.
Những ô bắt buộc được đánh dấu*